पोखरा – जीवनमा जानी-नजानी गरिएका पाप नाश हुने विश्वासका साथ आज पापमोचनी एकादशी व्रत गरिँदैछ। प्रत्येक वर्ष चैत्रकृष्ण एकादशीका दिन मनाइने यस व्रतलाई भगवान् विष्णुको पूजा, आराधना गरेर सम्पन्न गरिन्छ।
पौराणिक ग्रन्थअनुसार, भगवान् श्रीकृष्णले महाराज युधिष्ठिरलाई तथा लोमस ऋषिले मान्धाता राजालाई पापमोचनी एकादशीको महत्व सुनाउनुभएको थियो। कथा अनुसार, वसन्त ऋतुमा अप्सराहरू रमाउने चैत्ररथ वनमा च्यवन ऋषिको आश्रम रहेको थियो। सोही वनमा मेधावी ऋषि गहिरो तपस्यामा लीन हुनुहुन्थ्यो।
तर, मञ्जुघोषा नामकी अप्सराले ऋषिलाई मोहित पार्न खोजिन्। उनको प्रभावमा परेपछि ऋषिले आफ्ना तपस्या, नियम-आचरण सबै बिर्सिए। समयको आँकलन गर्न नसक्दा उनले अप्सरासँग ५५ वर्ष, ९ महिना, ३ दिन बिताएको पत्तै पाएनन्।
जब अप्सराले स्वर्ग फर्कने इच्छा व्यक्त गरिन्, तब ऋषिले ध्यान गरी हेर्दा आफ्नो जपतप नष्ट भइसकेको महसुस गरे। रिसले उनले मञ्जुघोषालाई पिशाचिनी बनोस् भनी श्राप दिए। भयभीत अप्सराले क्षमा याचनासहित श्राप निवारणको उपाय सोधिन्।
ऋषिले चैत्र कृष्ण पक्षको पापमोचनी एकादशी व्रत गर्नाले सबै पाप नष्ट हुने बताए। उनले स्वयम् व्रत गरेर पुनः पुण्यवान् भए भने मञ्जुघोषाले पनि व्रत गरी श्रापमुक्त भई स्वर्ग फर्किइन्।
सनातन धर्मअनुसार, यो व्रत ग्रहण गरेमा जानी-नजानी गरिएका पापहरू नष्ट हुने विश्वास गरिन्छ। यस व्रतको माहात्म्य श्रवण गरे मात्र पनि एक हजार गाई दान बराबरको पुण्य प्राप्त हुने उल्लेख छ।